disaster_featured

Πριν μας χτυπήσει η καταστροφή…

Φωτογραφίζουμε επί μήνες, χρόνια, δεκάδες χιλιάδες φωτογραφίες βρίσκονται αποθηκευμένες στους σκληρούς μας δίσκους. Τι γίνεται όταν ένας από αυτούς χαλάσει;

Μην γελάτε καθόλου με τη παραπάνω φωτογραφία. Έτσι θα είμαστε αν κάτι συμβεί, και συνήθως συνοδεύεται από ουρλιαχτά, καταστροφή των γύρω αντικειμένων και άλλες παρενέργειες.

Πρόσφατα έτυχε σε μια φίλη να χαλάσει ο σκληρός δίσκος της. Είχε αποθηκευμένες αρκετές χιλιάδες φωτογραφίες που έβγαζε εδώ και ένα χρόνο περίπου. Για καλή της τύχη ο δίσκος δεν χάλασε τελείως, και μπορέσαμε να τις διασώσουμε μαζί με το library του Lightroom, που περιείχε οργανωμένες τις συλλογές της, αλλά και ότι επεξεργασία έκανε σε αυτές τις φωτογραφίες επί ένα έτος.

Φαντάζεστε να χάσετε όλες τις φωτογραφίες σας; Φαντάζεστε να χάσετε χρόνια δουλειάς, ή όλη την οργάνωση που έχετε κάνει έως τώρα;  Δεν υπάρχει χειρότερο πράγμα απ’ αυτό, και μπορεί να δημιουργήσει σωρεία προβλημάτων ειδικά αν είστε επαγγελματίες και πουλάτε τη δουλειά σας. Εκτός από την υλική ζημιά και την απώλεια του υλικού μας,  η ψυχολογική ζημιά είναι το χειρότερο απ’ όλα.

Ας δούμε τι μπορούμε να κάνουμε πριν συμβεί η καταστροφή.

Σκληροί Δίσκοι.

Είναι το μαγνητικό μέσο που αποθηκεύουμε τις φωτογραφίες μας. Οι κανονικοί σκληροί δίσκοι έχουν πολλά κινητά μηχανικά μέρη, και δυστυχώς είναι τελείως αναξιόπιστοι με καμία εγγύηση για το πόσο θα δουλεύουν.  Τη μια μέρα είναι μια χαρά και την άλλη χωρίς λόγο και αιτία απλά δεν λειτουργούν. Μην βλέπετε την εγγύηση που δίνουν οι κατασκευαστές τους σε τρία η πέντε έτη. Αυτό δεν σημαίνει ότι θα δουλεύει άψογα όλο αυτό το καιρό, απλά ότι θα μας τον αντικαταστήσουν σε περίπτωση βλάβης με νέο δίσκο και φυσικά άδειο! Χωρίς τις χιλιάδες φωτογραφίες μας.

disaster_hard_drive

Ακόμη και αν αγοράσετε τους ακριβότερους server grade δίσκους η SSD που δεν έχουν κινούμενα μέρη, μπορεί να λειτουργήσουν για 1 μέρα, για 10 μέρες, για ένα μήνα ένα χρόνο, η μια δεκαετία. Καμιά ένδειξη δεν έχουμε για το πότε θα σταματήσουν να λειτουργούν (καμιά φορά, κάνουν θορύβους αλλά συνήθως είναι αργά τότε…).

Η εταιρίες κατασκευής σκληρών δίσκων δεν έχουν καμιά απολύτως ευθύνη για τα δεδομένα που κρατάμε σε αυτούς. Αυτό είναι δικό μας θέμα. Ας δούμε τι μπορούμε να κάνουμε λοιπόν.

 Αντίγραφα Ασφαλείας

Λύση 1 – Ζευγάρια

Η ποιο απλή λύση είναι να αγοράζουμε τους σκληρούς δίσκους σε ζευγάρια. Έτσι ότι φωτογραφίες κρατάμε στον έναν θα τις αντιγράφουμε και στον άλλο. Σε περίπτωση που ο ένας από τους δυο πάρει τη κάτω βόλτα, τότε θα έχουμε το αντίγραφο ασφαλείας και δεν θα χάσουμε τη δουλειά μας.

disaster_mybook

Δικαιολογία δεν υπάρχει να μην αγοράζουμε τους δίσκους σε ζευγάρια. Αν δεν έχουμε αρκετά χρήματα, αγοράζουμε δύο δίσκους των 1GB όχι έναν 2GB. Έτσι ξέρουμε ότι θα επιβιώσουν τα δεδομένα μας σε περίπτωση καταστροφής.

Λύση 2 – NAS σε Raid Configuration

Υπάρχουν στην αγορά τα NAS (Network Attached Storage), που στην ουσία είναι αυτόνομες συσκευές που συνδέονται στο δίκτυο και μπορούμε να τις χρησιμοποιήσουμε και για Backup δεδομένων.  Η συσκευές αυτές παίρνουν από έναν έως και δεκάδες δίσκους.  Συνήθως έρχονται σε Raid-5 configuration που σημαίνει ότι έχουν 4 δίσκους, από τους οποίους αν χαλάσει ένας από αυτούς μπορούμε να τον αντικαταστήσουμε με έναν νέο χωρίς να χάσουμε δεδομένα. Το καλό με τα Raid 5 NAS είναι ότι μπορούμε να αποθηκεύσουμε σε αυτά αρκετά GB δεδομένων και να είναι όλες οι φωτογραφίες μας συγκεντρωμένες σε ένα σημείo.

Πολλαπλοί Η/Υ μπορούν να παίρνουν δεδομένα μέσω δικτύου από το NAS, σε αντίθεση με τους συμβατικούς δίσκους που είναι συνδεδεμένοι σε ένα μόνο μηχάνημα. Το αρνητικό είναι ότι έχουν υψηλό αρχικό κόστος, και αν χαλάσουν δυο δίσκοι ταυτόχρονα (μην το θεωρείτε σπάνιο, μια λέξη: ΔΕΗ), χάνουμε τα πάντα και από τους τέσσερις δίσκους! Υπάρχει τρόπος ανάκτησης των δεδομένων αλλά κοστίζει πάρα μα πάρα πολύ ακριβά.

disaster_qnap

NAS υπάρχουν και σε άλλα Raid Configuration όπως το Raid-1 Mirror που είναι ζευγάρι δίσκων και ο ένας κρατάει ότι έχει ο άλλος αυτόματα.

Σε Raid-6 υπάρχουν NAS που έχουν από 4 δίσκους και πάνω, και έχουν προστασία αν δυο απ’ αυτούς καταστραφούν ταυτόχρονα. Βέβαια ισχύει ότι και στο Raid-5, αν δηλαδή έχουμε Raid-6 NAS με 10 δίσκους και π.χ. χαλάσουν 3 ταυτόχρονα τότε χάνουμε τα δεδομένα και από τους δέκα δίσκους!

Λύση 3 – unRAID

Όλες οι παραπάνω είναι αρκετά καλές και ασφαλείς λύσεις, αλλά προσωπικά δεν χρησιμοποιώ καμιά απ’ αυτές. Η Lime Technologies εχει δημιουργήσει το unRAID, που είναι παρόμοιο με Raid-4, και υποστηρίζει εώς 24 σκληρούς δίσκους απο τους οποίους ο ένας είναι Parity Drive. Δηλαδή, αν κάποιος απο τους 23 χαλάσει, τα δεδομένα είναι ασφαλή, και για την ασφάλεια σε δεδομένα που βρίσκονται σε 23 σκληρούς δίσκους, αρκεί να διαθέσουμε έναν μόνο σκληρό! Η βασική διαφορά όμως που προτιμώ τη συγκεκριμένη τεχνολογία, είναι οτι αν καταστραφούν δυό δίσκοι ταυτόχρονα, τα δεδομένα στους υπόλοιπους δίσκους είναι διαθέσιμα άμεσα. Δεν χρειάζεται δηλαδή να προσφύγουμε με πανάκριβες και χρονοβόρες υπηρεσίες ανάκτησης δεδομένων, που ειδικά σε Raid κοστίζουν μια περιουσία.

Για να αποκτήσουμε το unRAID υπάρχουν δυο διαφορετικές λύσεις. Η πρώτη είναι αγοράζουμε έναν απο τους έτοιμους servers που διαθέτει η εταιρία δηλαδή hardware και Software έτοιμο για χρήση. Απλά τον κουμπώνουμε σε δίκτυο, κάνουμε μερικές ρυθμίσεις και είναι έτοιμος.

disaster_unraid

Η άλλη λύση είναι οτι μπορούμε να φτιάξουμε μόνοι μας. Αν έχουμε κάποιο παλιό μηχάνημα, πολύ απλά μπορούμε να αγοράσουμε το software μόνο, που κοστίζει απο $69 εώς $149 και να το εγκαταστήσουμε μόνοι μας. Η συγκεκριμένη λύση δυστυχώς απαιτεί γνώσεις σε Linux. Δεν είναι καθόλου περίπλοκη, αλλά δεν συνιστάται και σε φωτογράφους που δεν έχουν καλές τεχνικές γνώσεις.

Το αρνητικό με τη συγκεκριμένη τεχνολογία είναι οτι αν πάει κάτι στραβά στον server (που στην ουσία είναι computer), για να το αντιμετωπίσουμε θα χρειαστεί να έχουμε γνώσεις σε Linux. Πάντως εναμιση χρόνο τώρα που το χρησιμοποιώ, είναι πολύ αξιόπιστο και δεν είχα ποτέ πρόβλημα.

Οπτικά Μέσα Αποθήκευσης

disaster_backup

Κρατάτε αντίγραφα ασφαλείας σε οπτικά μέσα αποθήκευσης; Μέγα λάθος! Δεν είναι καθόλου αξιόπιστα. Πέρα απ’ αυτό φθείρονται από υγρασία, θερμοκρασία και είναι επιρεπη σε γρατζουνιές, και θέλουν προσοχή το πως τα μεταχειριζόμαστε. Επίσης έχουν περιορισμένο χρόνο ζωής.  Προσωπικά δεν θα κρατούσα ποτέ αντίγραφα ασφαλείας σε τέτοιου είδους μέσα αποθήκευσης.

Online Backup

Τελευταία έχουν φυτρώσει εταιρίες που αναλαμβάνουν να κάνουν on-line backup. Βασίκα τις συμπαθώ αυτές τις λύσεις, αν ασχολείσαι με word, excel και φτιάχνεις αρχεία των 50Kb! Τι γίνεται με τους φωτογράφους που τραβάνε 1000 Raw τη μέρα;

disaster_backblaze

Δυστυχώς αυτές οι λύσεις δεν έιναι εφικτό να χρησιμοποιηθούν για τη περίπτωση μας. Στη χώρα μας η συνδέσεις internet σε upload ειδικά, είναι απελπιστικά εργές, και για να σηκώσεις τα 30GB RAW της ημέρας, θα κάνεις κανένα δήμηνο!

Ίσως σε μερικά χρόνια μια τέτοια υπηρεσία να είναι η ιδιανική λύση και για φωτογράφους, ως τότε υπομονή.

Για τους επαγγελματίες

Θεωρώ δεδομένο ότι κάποια λύση για αντίγραφα ασφαλείας ήδη χρησιμοποιείτε. Οι φωτογραφίες σε κάποιες περιπτώσεις έχουν πολύ μεγαλύτερη αξία, απ’ ότιδήποτε άλλο. Δεν αναφέρομαι σε γαμοβαφτισάδες. Εκεί παραδίδεις τον γάμο, και τέρμα. Σπάνια θα τις ξαναχρειαστείς τις φωτογραφίες, άντε για να φτιάξεις κανένα portfolio. Αναφέρομαι σε φωτογράφους που δουλεύουν με πρακτορεία, και συχνά χρειάζεται να πάνε πίσω σε προηγούμενες δουλειές, αναφέρομαι σε φωτογράφους μόδας, σε stock photographers, product photographers, η αθλητικούς φωτορεπόρτερ που καθημερινά χρειάζεται να ανατρέχουν στο αρχείο τους και να αναζητούν φωτογραφίες που τους έχει ζητήσει κάποιο πρακτορείο ή περιοδικό.

Σε αυτές τις περιπτώσεις ας φανταστούμε το χειρότερο. Ληστεία, ή καταστροφή από φωτιά. Τι θα γίνει τότε; Αν χάσετε ολόκληρο το αρχείο σας; Θα μείνετε εκτός δουλειάς; Θα ξεκινήσετε από την αρχή;  Μια τέτοια καταστροφή δεν είναι μόνο υλική, αλλά και καταστροφή για τη καριέρα σας.

Η λύση που χρησιμοποιούν σοβαροί επαγγελματίες είναι αντίγραφα ασφαλείας εκτός του κτιρίου. Βρίσκονται ασφαλισμένα σε διαφορετική τοποθεσία. Έτσι αν κλαπεί ο εξοπλισμός, ή καταστραφεί το κτίριο, τότε δεν θα χάσετε και όλη τη δουλειά σας. Δεν θα χρειαστεί να αρχίσετε απ’ την αρχή.

Links

UnRaid Server: http://lime-technology.com/

QNAP: http://www.qnap.com/

Βάλε εδώ και το κομπιουερομάγαζο της γειτονιάς για χύμα δίσκους…