featured_colorspaces

Τι είναι Χώροι Χρώματος. sRGB, AdobeRGB, ProPhotoRGB

Color Space ή αλλιώς χώρος χρώματος είναι ο χώρος στον οποίο υπάρχουν οι τιμές RGB. Για παράδειγμα σε έναν μικρό χώρο χρώματος, η τιμές RGB απο 1 εώς το 255 θα καταλαμβάνουν μικρότερο εύρος από το να τις τοποθετήσουμε σε έναν μεγάλο χώρο χρώματος.

Ας φανταστούμε ότι ο χώρος χρώματος είναι ένα δωμάτιο.  Σε έναν μικρό χώρο χρώματος το δωμάτιο που αντιστοιχεί είναι για παράδειγμα 2 Χ 2 τετραγωνικά μέτρα. Αν τοποθετήσουμε μια τιμή χρώματος RGB (π.χ. R:190 G:0 B:0) σε αυτό το χώρο χρώματος, τότε το χρώμα θα βρίσκεται στο 1,5 μέτρο προς την κατεύθυνση του κόκκινου, και το RGB (R:0, G:255, B:0) θα βρίσκετε στα 2 μέτρα προς την κατεύθυνση του μπλε. Αν υποθέσουμε τώρα ότι βρισκόμαστε σε έναν μεγάλο χώρο χρώματος π.χ. 15 x 15 τμ, η ίδια ακριβώς τιμή RGB (R:190 G:0 B:0)  θα βρίσκετε περίπου στα 11 μέτρα προς τη κατεύθυνση του κόκκινου, ενώ η τιμή 0,0,255 θα βρίσκετε στα 15 μέτρα προς την κατεύθυνση του μπλε.

multipleSpaces_Values

 

Στα αριστερά βλέπουμε τις τιμές του sRGB Color Space. Στα δεξιά βλέπουμε πάλι το sRGB Color Space, αυτή τη φορά με γραμμές, ενώ οι ίδιες τιμές έχουν επεκταθεί στο ProPhotoRGB Color Space που βλέπουμε με τελείες. 

Το πρώτο πράγμα που παρατηρούμε είναι ότι οι τιμές RGB δεν έχουν κανένα νόημα από μόνοι τους. Λέμε παράδειγμα 190,0,0 είναι ένα κόκκινο, ναι άλλα σε ποιό χώρο χρώματος; Σε έναν χώρο μπορεί να είναι σκούρο κόκκινο, σε άλλον χώρο να είναι υπερβολικά κορεσμένο κόκκινο.

Χρωματικό εύρος

Χρωματικό εύρος ονομάζουμε το πόσο μεγάλος είναι ο χώρος χρώματος σε ένα ICC Profile. Π.χ. λέμε ότι το φωτογραφικό χαρτί της τάδε εταιρίας έχει μικρό χρωματικό εύρος και το Premium χαρτί της έχει μεγαλύτερο. Το ίδιο μπορεί να ισχύει και με τις οθόνες. Αν τις μετρήσουμε και κάνουμε calibration και profiling τότε μπορούμε να γνωρίζουμε το χρωματικό εύρος τους, και μπορούμε να δούμε ποια οθόνη έχει μεγαλύτερο εύρος.

multiplespaces

Με μπλε είναι το χρωματικό εύρος μιας οθόνης, με πράσινο το χρωματικό εύρος του sRGB, και με κόκκινο το χρωματικό εύρος ενός εκτυπωτή R2400 της Epson σε χαρτί Premium Glossy.

Κάτι που πρέπει να διευκρινίσουμε σε αυτό το σημείο είναι ότι οι χρωματικοί χώροι είναι τρισδιάστατοι. Μέχρι τώρα βλέπαμε πως φαίνονται όταν κοιτάμε το “δωμάτιο” από πάνω, αλλά στη πραγματικότητα είναι κάπως έτσι:

Working Spaces

Τα Working Spaces είναι χώροι χρώματος που είναι κατάλληλοι για επεξεργασία φωτογραφιών. Όπως και με τους σαρωτές, εκτυπωτές, ή τις οθόνες, υπάρχουν working spaces με μικρό χρωματικό εύρος και working spaces με μεγάλο χρωματικό εύρος. Τα working spaces χρησιμοποιούνται από προγράμματα επεξεργασίας εικόνας  όπως το Lightroom ή το Photoshop αλλά και Raw Converters, και όλη η επεξεργασία της φωτογραφίας γίνεται σε αυτά. Ποτέ δεν δουλεύουμε μια φωτογραφία στο χώρο χρώματος μιας συγκεκριμένης συσκευής όπως ο εκτυπωτής ή η οθόνη, για τον απλούστατο λόγο ότι με αυτό το περιορίζουμε την επεξεργασία αποκλειστικά στο χώρο χρώματος της συγκεκριμένης συσκευής, ενώ εάν δουλέψουμε σε Working Space τότε η επεξεργασία της φωτογραφίας γίνετε σε έναν ουδέτερο χώρο χρώματος, με δυνατότητα στη συνέχεια να μετατραπεί σε οποιοδήποτε άλλο χώρο χρώματος επιθυμούμε. Γνωστά working spaces είναι το sRGB, το AdobeRGB, και το ProPhotoRGB.

Ας δούμε τα ποιό γνωστά working spaces λίγο ποιό αναλυτικά.

To sRGB είναι το ποιό γνωστό από αυτά. Είναι ένας μικρός χώρος χρώματος και τον συναντάμε στις φωτογραφίες από compact ψηφιακές μηχανές, στις φωτογραφίες που βρίσκονται στο web, και συνήθως είναι ο χώρος χρώματος που βρίσκεται μια φωτογραφία όταν δεν έχει ενσωματωμένο κάποιο ICC Profile.

sRGB

 

Ο χρωματικός χώρος sRGB εμφανίζεται με συμπαγές χρώμα. Ο ημιδιάφανος χώρος χρώματος είναι το ProPhotoRGB για να έχουμε μέτρο σύγκρισης.

Το sRGB το συναντάμε και ως default working space στα περισσότερα προγράμματα επεξεργασίας εικόνας, για το λόγο όχι οτι είναι η ποιό σωστή επιλογή, αλλά επειδή κάποιος που δεν γνωρίζει από διαχείριση χρώματος είναι σχεδόν απίθανο να συναντήσει προβλήματα σε αυτό το χώρο χρώματος

To sRGB είναι η επιλογή το color space που πρέπει να βρίσκεται η φωτογραφία μας αν θέλουμε να τυπώσουμε σε minilab, αν θέλουμε να την παρουσιάσουμε στο web, ή αν θέλουμε να την στείλουμε με e-mail σε κάποιον χρήστη που δεν γνωρίζει από color management ή επεξεργασία εικόνας.

Το Adobe RGB είναι ένας αρκετά μεγαλύτερος χώρος από το sRGB:

adobeRGB

 

To AdobeRGB εμφανίζεται εδώ με συμπαγές χρώμα. Ο μικρότερος μπλε χώρος χρώματος είναι το sRGB. Όπως βλέπουμε σε κάποιες περιοχές όπως το κόκκινο, το Adobe RGB είναι αρκετά μεγαλύτερο, ενώ στο μπλε είναι σχεδόν ίδιο με το sRGB.

Το Adobe RGB είναι ίσως ποιό κατάλληλος χώρος χρώματος για επεξεργασία φωτογραφίας και για εκτύπωση σε οικιακούς inkjet, σε επαγγελματικούς Inkjet και ορισμένες φωτογραφικές μηχανές μεσαίας κατηγορίας όταν φωτογραφίζουμε σε jpg μας δίνουν την επιλογή να επιλέξουμε μεταξύ sRGB  και Adobe RGB. Αν επιλέξουμε το Adobe RGB τότε η φωτογραφίες μας θα περιλαμβάνουν περισσότερη χρωματική πληροφορία από όταν είχαμε τις φωτογραφίες σε Jpg με χώρο χρώματος sRGB.

Το ProPhotoRGB είναι ένας τεράστιος χώρος χρώματος και ιδανικός χώρος εργασίας για γνώστες της διαχείρισης χρώματος και επαγγελματίες της φωτογραφίας.

proPhotoRGB

Ο τεράστιος ημιδιαφανής χώρος χρώματος είναι το ProPhotoRGB. Μέσα του βλέπουμε με πράσινο το AdobeRGB, και με μπλε το sRGB

Οι δυνατότητες που μας δίνει αυτός ο χώρος χρώματος είναι απεριόριστες. Είναι ο μόνος χώρος χρώματος που περιλαμβάνει όλη τη χρωματική πληροφορία από ψηφιακές φωτογραφικές μηχανές που σώζουν τις φωτογραφίες σε φορμάτ RAW. Σε περίπτωση που δουλεύουμε RAW και  χρησιμοποιήσουμε κάποιον μικρότερο χώρο χρώματος όπως sRGB ή Adobe RGB σημαντική χρωματική πληροφορία χάνεται. Το Pro Photo RGB είναι η προτίμηση για την εκτύπωση σε σύγχρονους Inkjet με μεγάλο εύρος χρώματος λόγω ότι θα έχουμε τη μικρότερη απώλεια χρωματικής πληροφορίας. Λόγο του μεγέθους του ProPhotoRGB, η οθόνες της σημερινής εποχής δεν μπορούν να απεικονίσουν το μεγαλύτερο τμήμα του.

Ας το δούμε λίγο σε σύγκριση με το Adobe RGB που βλέπετε παρακάτω:

comparedToMonitor

Ας δούμε και το μέγεθος του σε σύγκρισή με μια υψηλής τεχνολογίας οθόνη ιδανική για επεξεργασία φωτογραφίας. Βλέπετε ότι τα περισσότερα χρώματα του βρίσκονται εκτός εύρους της οθόνης και άρα δεν θα μπορέσουμε να τα δούμε στην οθόνη. Αυτό είναι μεγάλο πρόβλημα για χρήστες που δεν γνωρίζουν από διαχείριση χρώματος. Με τις κατάλληλες γνώσεις όμως θα μπορέσετε να δουλέψετε στο ProPhotoRGB με απόλυτο έλεγχο ακόμη και στα χρώματα που δεν μπορείτε να δείτε στην οθόνη σας με τεχνικές που αναλύσουμε σε επόμενα άρθρα.